Prof. zw. dr hab. Tadeusz Miczka

e-mail: tmiczka@interia.pl

Kierownik Zakładu Komunikacji Kulturowej od początku jego istnienia. Profesor nauk humanistycznych od 1995, od 1999 — profesor zwyczajny; habilitację uzyskał z zakresu literaturoznawstwa i filmoznawstwa na Uniwersytecie Jagiellońskim w 1989 roku. Z Uniwersytetem Śląskim związany od 1976 roku: pracował na Wydziale Filologicznym oraz na Wydziale Radia i Telewizji. W latach 1985-1986 pracował również na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego i jednocześnie pełnił obowiązki kierownika Zakładu Historii i Teorii Filmu UŚ, a w latach 1990-1994 był kierownikiem tegoż zakładu, współtworząc śląskie filmoznawstwo i medioznawstwo. W latach 1987-1989 pracował w rzymskim uniwersytecie ”La Sapienza”. Od 1990 do 1996 roku był dziekanem Wydziału Filologicznego, a od 1996 do 2005 dyrektorem Instytutu Nauk o Kulturze. Od 1998 roku jest dyrektorem Instytutu Górnośląskiego (funkcja społeczna).

Wykładał na uniwersytetach w Meksyku, Włoszech, Czechach, Słowacji, na Litwie, w Macedonii, Niemczech. Był stypendystą rządu włoskiego w mediolańskiej Scuola Superiore della Comunicazione Sociali — Università Cattolica del Sacro Cuore oraz pięciokrotnie włoskich uniwersytetów. Współpracuje z uczelniami 26 krajów, w ostatnim czasie przede wszystkim uniwersytetami hiszpańskimi i Ameryki Środkowej i Południowej. Jest członkiem pięciu międzynarodowych stowarzyszeń naukowych i czterech organizacji ogólnopolskich. Bierze udział w kilkunastu programach dydaktycznych i naukowych organizowanych m.in. przez Yad Vashem w Jerozolimie, Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu i Akademię Pedagogiczną w Krakowie. Od 2003 roku pracuje również na stanowisku profesora w Górnośląskiej Wyższej Szkole Pedagogicznej im. Kard. Augusta Hlonda w Mysłowicach. Był członkiem (1996-1998) Rady Naukowej Instytutu Sztuki PAN w Warszawie, obecnie jest członkiem Sekcji Nauk o Kulturze PAN w Warszawie oraz członkiem redakcji interdyscyplinarnego pisma naukowego „Transformacje” i redaktorem serii wydawniczej na Uniwersytecie Śląskim.

Od 30 lat prowadzi badania z zakresu interdyscyplinarnie zorientowanego literaturoznawstwa, z teorii i historii filmu, telewizji i nowych mediów, estetyki porównawczej, komparatystyki kulturowej, komunikologii, dziejów XX-wiecznych totalitaryzmów, historii awangard artystycznych oraz edukacji filmowej i medialnej. Na kulturoznawstwie oraz innych kierunkach na UŚ i innych uczelniach prowadzi zajęcia dydaktyczne m.in. z zakresu antropologii kulturowej, edukacji medialnej, metodologii badań nad procesami komunikacyjnymi, historii filmu, teorii filmu i nowych mediów, multimediów i nowych mediów, zmian zachowań komunikacyjnych oraz seminaria licencjackie i magisterskie na studiach kulturoznawczych i pedagogicznych. Autor i współautor 10 książek oraz ponad 200 artykułów naukowych, redaktor i współredaktor kilku publikacji zbiorowych, tłumacz tekstów z języka włoskiego i rosyjskiego. Uczestniczył z referatami w ponad 140 konferencjach krajowych i zagranicznych. Od 2003 roku uczestniczy w międzynarodowym projekcie CultMedia. Wypromował 12 doktorów nauk humanistycznych i ponad 400 magistrów kulturoznawstwa i pedagogiki.

Najważniejsze publikacje

• Włoski futuryzm filmowy. Numer monograficzny „Filmu na Świecie”, 1986, nr 325–326, ss. 150.
• Inspiracje plastyczne w twórczości filmowej i telewizyjnej Andrzeja Wajdy. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 1987, ss. 232.
• Czas przyszły niedokonany. O włoskiej sztuce futurystycznej. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 1988, ss. 207. Wydanie drugie uzupełnione. Tamże, 1994, ss. 200.
• Cinema as Optic Poetry: On Attempts to Futurize the Cinematograph in Poland of the 1920s and 1930s.“Canadian Slavonic Papers” (Canadian Associacion of Slavists, University of Alberta, Edmonton) March-June 1998, Vol. XL, s. 1–15.
• 10 000 kilometrów od Hollywood. Historia kina włoskiego od 1896 roku do połowy lat pięćdziesiątych XX wieku.Oficyna Literacka, Kraków 1992, ss. 355.
• Wielkie ŻARCIE i POSTmodernizm. O grach intertekstualnych w kinie współczesnym. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 1992, ss. 138.
• Wielka improwizacja filmowa. „Opowieść o »Dziadach« Adama Mickiewicza — Lawa” Tadeusza Konwickiego. Wydawnictwo Szumacher, Kielce 1992, ss. 32.
• Literature, Painting and Film in Andrzej Wajda’s “The Shadow Line”. Przeł. O. Amsterdamska. W: Conrad on Film. Red. G. M. Moore. Cambridge University Press, Cambridge 1997, s. 135–150.
• W Cinecittà i okolicach. Historia kina włoskiego od połowy lat pięćdziesiątych do końca lat osiemdziesiątych XX wieku. Oficyna Literacka, Kraków 1993, ss. 600.
• Alicja Helman przy współpracy Andrzeja Gwoździa, Tadeusza Miczki i Jacka Ostaszewskiego, Historia semiotyki filmu. Tom 2. Wydawnictwa Zakładu Semiotyki Logicznej Uniwersytetu Warszawskiego, „Znak–Język–Rzeczywistość” i Polskiego Towarzystwa Semiotycznego, Warszawa 1993. Autorstwo części pt. Włoska pragmatyczna teoria filmu, s.51–67.
• Alcuni aspetti della telepresenza. La realta virtuale come gioco postmodernista. Traduzione Sergio Guiggi. “Simultaneità” (Roma) 1997, nr 1, s. 37–49.
• “…We live in the world lacking idea on itself…”. On Krzysztof Kieślowski’s Art of Film. Przeł. A. Cimała. “Kinema” (Toronto), Spring 1997, s. 23–46.
• Beata Kasztelaniec, Jan F. Lewandowski, Tadeusz Miczka, Stuletnia kronika kina. Rozmowy radiowe. Red. T. Miczka. Videograf II i Polskie Radio Katowice, Katowice 1997, ss. 420.
• The Postmodernist Image of Death in the Modern Cinema and the New Audio-Visual Media. Przeł. I. Karewicz-Wawrzyn. W: Forum. Vol. 2 Studies in Film & Popular Culture. Red. W. W. Osadnik, P. Fast. University of Silesia & University of Alberta, Katowice-Edmonton 1999, s. 127–142.
• Słownik pojęć filmowych.Tom 9 (Ruch — Czas — Przestrzeń — Montaż). Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 1998, ss. 201.
• Adam Mickiewicz w polskim filmie fabularnym. (Krótki zestaw marginaliów kina „chorego na romantyzm”). W: Adam Mickiewicz: Texty a kontexty. Red. M. Sobotková, J. Fiala. Univerzita Palackého v Olomouci, Olomouc 1999, s. 139–152.
• O zmianie zachowań komunikacyjnych. Konsumenci w nowych sytuacjach audiowizualnych. Księgarnia św. Jacka, Katowice, ss. 230.

Spis publikacji z ostatnich pięciu lat

2006

• Das Phänomen der "Sozialisationsverschiebung". Probleme des Schutzes von Kinderinteressen in der Internetkommunikation W: Internet Security and Risk. Facetten eines Problems. Red. Z. Galántai, H.J. Petsche, L. Várkonyi. Seria: e-Culture. Berlin: Trafo Verlag, s. 149. Współautor: Bogdan Zeler.
• Między globalizmem a lokalizmem. Nauki o kulturach słowiańskich w perspektywie współczesnych procesów społecznych. W: Świat Słowian. Red. E. Tokarz. Bielsko-Biała: Wydawnictwo Akademii Techniczno-Humanistycznej, s. 42-48.
• Slovo, obraz, náboženský zážitok. Modlitba v hranom filmie s náboženskou tematikou. W: Modlitba v umeni. „Acta Universitatis Matthiae Belli”. Red. S. Očenášová-Štrbová, Banska Bystrica.
• The Glocalization of National and Cultural Identity. Przeł. A. Maj. W: Netzbasierte Kommunikation und das Verhältnis von Identität und Gemeinschaft. Red. U. Nicanor, Maetzner-Szigeth. Berlin: Trafo Verlag, s. 287-296.
• Teatr w Internecie — Internet w Teatrze. W: Teatr — Media — Kultura. Red. E. Wąchocka, współpraca D. Foks. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 294-311.
• Perspektywy uniwersyteckiej edukacji kulturoznawczej na tle współczesnych procesów integracyjnych. W: International Transfer of Higher Education. Red. R. Brazis. “Studium Vilnense A”. Vol. 2. Vilnius, s. 14-19.
• On the Change of Communicative Behaviour in Modern Culture. (An Outline of Research Problems). W: Methodology — Culture — Audiovisuality. W: Informationsgesellschaft und Kultur. Internet — Globale Kommunikation — Identität. Red. A. Kiepas, U. Żydek-Bednarczuk. Berlin: Trafo Verlag, s. 67-78.
• Tożsamość regionalna w perspektywie globalizacji. W: Człowiek w świecie kultury, języka, edukacji. Red. D. Kadłubiec, W. Adamczyk. Bielsko-Biała: Wydawnictwo Akademii Techniczno-Humanistycznej.
• Nowe kompetencje komunikacyjne użytkowników multimediów. W: Społeczeństwo informacyjne. Kultura. Globalna komunikacja. Red. A. Kiepas, M.S. Szczepański, U. Żydek-Bednarczuk. Tychy: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Zarządzania i Nauk Społecznych, s. 17-47.
• Tożsamość człowieka w rzeczywistości wirtualnej. W: Człowiek między rzeczywistością realną a wirtualną. Red. Andrzej Wójtowicz. Poznań: Polska Akademia Nauk — Odział w Poznaniu, Wydział Teologiczny — Uniwersytet im. Adama Mickiewicza i Ośrodek Wydawnictw Naukowych, s. 25-53.
• Kino w labiryntach wolności. Polski film fabularny po 1989 roku. „Transformacje” 1-4.
• Ponowoczesne społeczeństwa — ponowoczesne media — ponowoczesna polityka W: Władza. Media. Polityka. Red. M. Gierula, współudział M. Wielopolska-Szymura. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 21-39.
• Futuryzm. W: Słownik literatury polskiej. Red. M. Piechota, M. Pytasz, P. Wilczek. Katowice: Videograf II, s. 641-644.
• Kino. W: Słownik literatury polskiej. Red. M. Piechota, M. Pytasz, P. Wilczek. Katowice: Videograf II, s. 651-656 i 772-778.

2005

• Linguistic, Literary and Audiovisual Communication in the Internet. [Współautorzy: Bogdan Zeler, Urszula Żydek-Bednarczuk].
• Neue Kultur(en) durch Neue Medien(?) Das Beispiel Internet. Red. G. Banse. Berlin: Trafo Verlag, s. 79-88.

• Chancen und Gefahren für die soziokulturelle Identität (im Internet). [Współautorzy: Bogdan Zeler, Urszula Żydek-Bednarczuk] W: Kultur und/oder/als Technik — zur frag — würdigen Medialität des Internets. Red. H.J. Petsche. Berlin: Trafo Verlag, s. 139-147.

• Esej o dwudziestowiecznych przygodach ciała. „Transformacje”, nr 34 (2004) i 14 (2005), s. 258-266.

• Glokalizacja tożsamości narodowej i kulturowej. „Transformacje”, nr 34 (2004) i 14 (2005), s. 54-59.

• Kultura w stylu KISS. Pierwsze, czyli proste — "Keep it Simple, Stupid!" W: Kultura pierwszych stron. Red. A. Woźny, I. Borkowski. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, s. 87-95.

• Słowo, obraz, przeżycie religijne. Modlitwa w filmie fabularnym o tematyce religijnej. „Świat i Słowo” nr 2(5), s. 332-342.

• Edukacja medialna we współczesnej szkole. [Współautorka: Irena Socha] W: Sprawozdania z posiedzeń komisji naukowych. Kraków: Polska Akademia Nauk, Oddział w Krakowie Wydawnictwo „Secesja”, s. 73-75.

• Powstanie Warszawskie — temat „arcypolski” w epizodach filmowych. „Postscriptum” nr 3-4, s 18-45.

2004

• El cine bajo la presión del mercado libre. Las estrategias del autor en el filme de largo metraje polaco después del año 1989. Przeł. I. Guevara. “Comunicación y Sociedad” (Revista de la Facultad de Comunicación Universidad de Navarra, Pamplona), Vol. XVII, Núm. 1, s. 145-160.

• Michelangelo Antonioniego „twórcza zdrada” kina. W: Michelangelo Antonioni. Red. B. Zmudziński. Kraków: Rabid, s. 21-53.

• Trudna sztuka identyfikowania kobiety. W: Michelangelo Antonioni. Red. B. Zmudziński. Kraków: Rabid, s. 167-171.

• Film pod nàtlakem volného trhu. Autorské strastgie v polském hraném filmu v letech 1989-2001. Przeł. P. Peč. W: Punkty widzenia II. Pohledy II. Strategie autorskie w czeskim i polskim teatrze i filmie. Red. T. Lazorčakova, E. Wąchocka. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 164-179.

• Edukacja medialna — edukacja nowomedialna — edukacja multimedialna — edukacja postmedialna. W: Edukacja medialna. Nowa generacja pytań i obszarów badawczych. Red. M. Sokołowski. Olsztyn: Oficyna Wydawnicza „Kastalia”, s. 13-30.

• Wyliczanki śmierci, pornografia śmierci i nekrorealizm. Obrazy umierania w rozrachunkowym kinie postradzieckim… i w nowym kinie rosyjskim. W: Problemy współczesnej tanatologii. Medycyna — antropologia kultury — humanistyka. T. 8. Red. J. Kolbuszewski. Wrocław: Wrocławskie Towarzystwo Naukowe, s. 503-514.

• Globalizacja — internet — kultura — tożsamość. W: Oblicza Internetu. Red. M. Sokołowski. Elbląg: Wydawnictwo Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Elblągu, s. 13-30.

• Między globalizmem a lokalizmem. Nauki o kulturach słowiańskich w perspektywie współczesnych procesów społecznych. W: III Jornadas andaluzas de eslavística. Lingüística, didáctica, folclorística, historia y culturología, literatura y traducción. Red. E.F. Quero Gervilla, Á. Salmerón Vílchez. Granada: Universidad de Granada, s. 341-342.

• Edukacja medialna jako podstawa kształcenia i wychowania w społeczeństwie informacyjnym. W: Edukacja medialna. Teksty i preteksty. Red. I. Borkowski. Wrocław: Oficyna Wydawnicza Arboretum, s. 10-19.

2003

• O elektronicznych uwarunkowaniach literatury i teorii literatury na początku XXI wieku. W: Z zagadnień literatury, kultury i języka. Studia ofiarowane Profesorowi Edwardowi Możejce. Red. B. Tokarz. Katowice: Wydawnictwo Naukowe „Śląsk”, s. 191-196.

• Epidemia narcyzmu. O przyczynach, objawach i skutkach „choroby medialnej”. W: W lustrze. Wizerunek mediów własny. Red. I. Borkowski, A. Woźny. Wrocław: Oficyna Wydawnicza Arboretum, s. 34-47.

• Między globalizacją a lokalizacją. Edukacja w perspektywie glokalizacji. W: Szkoła wobec społecznych i kulturowych wyzwań globalizacji. Red. W. Kojs, Ł. Dawid. Cieszyn: Wydawnictwo Filii Uniwersytetu Śląskiego, s. 111-123.

• Linguistic, Literary and Audiovisual Communication in the Internet. [Współautorzy: Bogdan Zeler, Urszula Żydek-Bednarczuk]. „Teorie viedy / Theory of Science”, (Praha-Zbraslav) XI/XXIV/1/2003, s. 137-150.

• Glokalizacyjne i multimedialne horyzonty współczesnej edukacji. W: Media i edukacja w globalizującym się świecie. Red. M. Sokołowski. Olsztyn: Oficyna Wydawnicza „Kastalia”, s. 17-24.

• Film pod nátlakom vol’ného trhu. (Autorské stratégie v pol’skom filme v rokoch 1989-2001). Przeł. P.P. i J.H. „Rak” (Revue aktuálnej kultúry — Bratysława) 2/2003, s. 25-33.

• Edukacja medialna fundamentem współczesnego procesu kształcenia i wychowania. W: Mokslas ir gyvenimo kokybè: Edukacija šimtmečio perspektyvoje. Red. R. Brazis. “Studium Vilnense A”. Vol. 1, nr 1. Vilnius 2003, s. 18-21.

• Glokalizacja mediów. O mechanizmach kreowania i kształtowania współczesnej tożsamości. W: Media lokalne. W świecie wolności i ograniczeń. Red. I. Borkowski, A. Woźny. Wrocław: Oficyna Wydawnicza Arboretum, s. 30-43.

• Epitafia, emfazy, enigmaty, ewenementy i epizody. Polski film fabularny po 1989 roku. „Postscriptum” 12 (45-46) 2003, s. 6-55.

2002

• O zmianie zachowań komunikacyjnych. Konsumenci w nowych sytuacjach audiowizualnych. Katowice: Księgarnia św. Jacka, ss. 230.

• Tanatologiczne tematy, formy i konteksty współczesnej audiowizualności. „Transformacje”, listopad 2002, s. 366-378 oraz CD-ROM: „Transformacje” 1992-2002. Wyd. listopad 2002.

• Proteuszowe oblicza współczesnej edukacji. W: W kręgu zagadnień dydaktyki języka i literatury polskiej. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Edwardowi Polańskiemu. Red. H. Synowiec. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 305-315.

• Obraz urzeczywistniającego się postmodernizmu. Prolegomena do rozważań na temat źródeł „literatury wyczerpania” i „literatury odnowy”. W: Nadzieje i zagrożenia. Slawistyka i komparatystyka u progu nowego tysiąclecia. Red. J. Zarek. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 86-98.

• Kino hiszpańskie w Polsce. W: España y el mundo eslavo. Relaciones culturales, literarias y lingüísticas. Red. F. Presa Gonzáles, T. Láleva, A. Matyjaszczyk-Grenda, A. Hermida De Blas. Madrid: GRAM Ediciones, s. 653-659.

• Mitologia ojczyzny i kompleksy narodowe w polskim filmie fabularnym. W: Kultura polska. Silva rerum. Red. R. Cudak, J. Tambor, współpraca A. Szol. Katowice: „Śląsk”, s. 219-242.

Zaintersowania badawcze

• literaturoznawstwo w perspektywie innych mediów
• teoria i historia filmu i telewizji
• teoria nowych mediów
• estetyka porównawcza
• komparatystyka kulturowa
• komunikologia
• dzieje XX wiecznych totalitaryzmów
• historia awangard artystycznych
• edukacja filmowa i medialna

Koło naukowe

Plany zajęć

• Studia dzienne
• Studia zaoczne
• Przedmioty

Najnowsze publikacje

Ważne linki

• Internet Archive
• Project Gutenberg
• Questia Library

100 $ Laptop

Projekt zrealizowany przez MIT Media Lab dla UNESCO, którego celem jest dostarczenie najnowszych technologii społeczeństwom marginalizowanym w procesie globalizacji. Projekt zakłada masową produkcję tanich laptopów (u góry na zdjęciu), które będą dostarczane do szkół w biednych częściach świata. Każde dziecko ma mieć własnego laptopa, co w efekcie ma wyrównać szanse rozwoju dzieci, poprzez rozwój nowych technologii komunikacyjnych i dostępu do Internetu w tych rejonach, które dotąd były go pozbawione.

100 $ Laptop

Google Earth

W serwisie wykorzystano zdjęcia satelitarne z zasobów Google Earth. Zakład Komunikacji Kulturowej bada przejawy globalizacji oraz procesy komunikacyjne towarzyszące pojawianiu się nowych narzędzi i technologii. Usługi Google przyczyniają się do rozszerzenia współczesnych sposobów wykorzystywania informacji oraz gromadzenia i selekcji wiedzy, w coraz szerszym też stopniu zmieniają kulturową percepcję świata i procesy komunikacyjne.

Google Earth

Creative Commons

Licencje CC mają na celu stworzenie alternatywy dla tradycyjnych praw autorskich, które regulują i ograniczają dostęp do sztuki i wiedzy. Środowisko elektroniczne ma być źródłem kreatywności i wolnej kultury, a zatem takiego podejścia do nowych mediów, które ma służyć dobru i rozwojowi społeczności internetowej.

Creative Commons