Prof. UŚ dr hab. Urszula Żydek-Bednarczuk

e-mail: urszula.zydek-bednarczuk@us.edu.pl

Pracownik Zakładu Komunikacji Kulturowej od początku istnienia Zakładu, od 2004 kierownik Pracowni Języka w Mediach. Profesor nadzwyczajny UŚ (od 1996), habilitacja w zakresie językoznawstwa polskiego (1994). Początkowo związana z Instytutem Języka Polskiego UŚ, obecnie z Instytutem Nauk o Kulturze UŚ. W latach 1985-1989 lektor języka polskiego na Uniwersytecie im. Marcina Lutra (MLU) w Halle, w Niemczech.

Pełniła i pełni nadal wiele ważnych funkcji zarówno w Uniwersytecie Śląskim w Katowicach, jak i poza nim. Była m.in. kierownikiem Studiów Zaocznych Filologii Polskiej (1983–1984) oraz Podyplomowego Studium dla Nauczycieli (1999–2003), przewodniczącą Senackiej Komisji ds. Kształcenia (1999–2005), senatorem Senatu UŚ (1999–2005) i prodziekanem Wydziału Filologicznego ds. studenckich (1996–2002). Wśród najważniejszych funkcji pełnionych poza Uczelnią należy wymienić członkostwo w Państwowej Komisji Poświadczenia Znajomości Języka Polskiego jako Obcego (2003 do nadal) oraz w Zespole do Spraw Kwalifikowania Lektorów Języka Polskiego jako Obcego w Zagranicznych Ośrodkach Akademickich (Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, 1999 do nadal), a także w zespole redakcyjnym Trafo Verlag (Berlin) i w Radzie Naukowej Międzynarodowego Centrum Zrównoważonego Rozwoju i Społeczeństwa Informacyjnego (CRI) przy Uniwersytecie Śląskim we współpracy z Instytutem Fraunhofera w Cottbus.

W Zakładzie Komunikacji Kulturowej na Uniwersytecie Śląskim prowadzi wykłady, konwersatoria oraz seminaria magisterskie z zakresu wstępu do komunikacji, perswazji, argumentacji i strategii, komunikacji językowej, językoznawstwa pragmatycznego i lingwistyki kulturowej. Jest także specjalistką w zakresie lingwistyki tekstu, glottodydaktyki, dydaktyki nauczania języka polskiego oraz kultury języka polskiego. Wypromowała ponad 80 magistrantów i była promotorem w 4 przewodach doktorskich zakończonych uzyskaniem przez doktorantów stopnia doktora. Obecnie jest opiekunem naukowym w trzech kolejnych przewodach.

Od 1995 roku wraz z prof. dr hab. Jadwigą Kowalikową (UJ) opracowuje podręczniki i programy nauczania zgodne z zasadami reformy edukacji. Autorka 3 rozpraw naukowych, 6 podręczników szkolnych, 2 programów nauczania, około 85 artykułów naukowych oraz monografii z zakresu współczesnego języka polskiego, onomastyki, języków zawodowych, komunikacji językowej, języka mówionego, socjolingwistyki, pragmatyki, dydaktyki języka polskiego i glottodydaktyki, lingwistyki tekstu, komunikacji kulturowej, dziennikarstwa i mediów. Uczestniczyła w 75 konferencjach krajowych i międzynarodowych. Wykładała w ośrodkach uniwersyteckich w Halle i w Ołomuńcu. Od 2003 roku uczestniczy w międzynarodowym projekcie CultMedia.

Najważniejsze publikacje

  • Słownictwo z zakresu motoryzacji we współczesnym języku polskim. Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego, nr 934, Katowice 1987, ss. 188.
  • Struktura tekstu rozmowy potocznej. Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego, nr 1409, Katowice 1994, ss. 172.
  • Wprowadzenie do lingwistycznej analizy tekstu. Wyd. Universitas, Kraków 2005, ss. 297.
  • Strategie asekuracyjne i konwersacyjnej w tekście naukowym. W: Język w przestrzeni społecznej. Red. S. Gajda, K. Rymut, U. Żydek-Bednarczuk. Wyd. Uniwersytetu Opolskiego. Opole 2002, s. 247-260.
  • Językowe przejawy agresji i empatii w mediach. W: W lustrze. Wizerunek mediów własny. Red. I. Borkowski, A. Woźny. Wrocław 2002, s. 247-260.
  • Między globalizacją a lokalizacją w perspektywie edukacji humanistycznej. W: Media i edukacja w globalizującym się świecie. Teoria — Praktyka — Oddziaływanie. Red. M. Sokołowski. Oficyna Wydawnicza "Kastalia". Olsztyn 2003, s. 25-33.
  • Der Begriff Spiel und seine lexikalischen Explikationen. W: Germanistika v stičnem Prostoru Evrope II. Zbornik prispevkov 1. Lingistika. Red. K. Teržan Kopecky, T. Petrič. Pedagoška fakulteta Maribor in Oddelek za germanistico, Univerzitetna knjižnica Maribor 2003, s. 167-177. (Ukazało się w styczniu 2004).
  • Od rozmowy do talk show. Uwagi o telewizyjnych gatunkach mowy. W: Gatunki mowy i ich ewolucja. Tom II:Tekst a gatunek. Red. D. Ostaszewska. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2004, s. 424-438.
  • Zmiany w zachowaniach komunikacyjnych a problem strategii i manipulacji. W: Manipulacja w języku. Red. P. Krzyżanowski, P. Nowak. Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej. Lublin 2004, s. 29-40.
  • Zmiany w zachowaniach komunikacyjnych a nowe odmiany językowe. (Odmiana medialna). W: Współczesne odmiany języka narodowego. Red. K. Michalewski. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. Łódź 2004, s. 99-106.
  • Kultura języka w Internecie. W: Oblicza Internetu. Red. M. Sokołowski. Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Elblągu. Elbląg 2004, s. 71- 85.
  • Język, tekst, hipertekst — analiza czatów w Rowerze Błażeja. W: Język @ multiedia. Red. A. Dytman-Stasieńko, J. Stasieńko. Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej Edukacji TWP. Wrocław 2005, s. 17-26.
  • Der neue Dialog in einem neuen Medium. W: Erdacht gemacht und in die Welt gestellt: Technik-Konzeptionen zwischen Risiko und Utopie. Red. H.J. Petsche, M. Bartikova, A. Kiepas. Berlin 2006, s. 177-191.
  • Der Text im Internet und seine Merkmale. W: Informationsgeselschaft und Kultur. Internet — Globale Kommunikation — Identität. Red. A. Kiepas, U. Żydek-Bednarczuk. Seria: Network Cultural Diversity and New Media. Vol. 5. Berlin 2006, s. 79-88.
  • Gatunki interaktywne w sieci. W: Internet — społeczeństwo informacyjne — kultura. Red. A. Kiepas, M.S. Szczepański, U. Żydek-Bednarczuk. Śląskie Wyd. Naukowe WSZiNS. Tychy 2006, s. 89-106.

Spis publikacji z ostatnich siedmiu lat

2011

  • Nowe kompetencje językowe w edukacji medialnej. Red. L. Pacan. Piotrków Trybunalski: Wydawnictwo Filii Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego w Piotrkowie Trybunalskim, s. 405-414.
  • Überblick über bisherige Problemstellungen im CULTMEDIA Netzwerk hinsichtlich der Identitätproblematik. W: Kulturelle Diversität und Neue Medien – Entwicklungen – Interdependenzen – Resonanzen. Red. G. Banse, I. Krebs. Berlin: Trafo Verlagsgruppe dr. Wolfgang Weist, s. 85-93.
  • Der mediale Diskurs (Internetdiskurs) und Veränderungen in der Kommunikation. W: Kulturelle Diversität und Neue Medien – Entwicklungen – Interdependenzen – Resonanzen. Red. G. Banse, I. Krebs. Berlin: Trafo Verlagsgruppe dr. Wolfgang Weist, s. 121-129.

2010

  • Von Rationalität und Prozeduralität zur Medialität in der Internetkommunikation. W: Topoi der Rationalität Technizität – Medialität – Kulturalität. Beiträge der internationalen Tagung 26-28. September 2008 in Potsdam. Red. H.J. Petsche. Berlin: Trafo Wissenschaftsverlag, s. 143-154.
  • Das sprachliche Bild des medialen Diskurses. W: Die Ordnung des Standard und die Differenzierung der Diskurse. Akten des 41 Linguistische Kolloquiums in Mannheim 2006, Teil 2. Red. B. Henn-Memmesheimer, J. Franz, Frankfurt am Main: Peter Lang GmbH Europäischer Verlag der Wissenschaften, 2009 [tom ukazał się w 2010], s. 367-378.
  • Kategoria potoczności w dyskursie medialnym. W: Odkazy a výzvy modernej jazykovej komunikácie. Red. J. Klinckova. Bańska Bystrzyca: Univerzita Mateja Bela v Banskej Bystrici, s. 387-399.
  • Sprawność mówienia na egzaminach certyfikatowych. W: Język Polski i Kultura 1. Język, literatura w dydaktyce języka polskiego jako obcego. Red. G. Olchowa. Bańska Bystrzyca: Univerzita Mateja Bela v Banskej Bystrici, Fakulta humnitných vied, s. 41-59.
  • Autostereotypy i standardy kulturowe Polski i Polaka, Słowacji i Słowaka w dialogu międzykulturowym. W: Międzynarodowa konferencja. Biblioteki na terenach. Pogranicza i ich rola w kształtowaniu społeczeństw wielokulturowych. Materiały pokonferencyjne. Wybór Szczyrk 20-22 września 2010. Red. K. Ruchała. Bielsko Biała - Žilina: Książnica Beskidzka, s. 34-51.
  • Autostereotypy a kulturze štandardy Pol̛ska a Poliaka a Slovenska a Slováka v medzikulturnom dialògu. W: Medzinárodna konferencja s novom Knižnice na uzemi pohraničia a ich rola vo formowani mnohokulturnych společnosti. Konferenčné materiály. Výber Szczyrk 22-22 september 2010. Red. K. Ruchała. Bielsko Biała - Žilina: Książnica Beskidzka, s. 91-106 [wersja słowacka].
  • Wiadomości prasowe w dyskursie internetowym (na podstawie analizy serwisu Gazeta. pl). W: Symbole grammaticae in honorem Boguslai Dunaj. Red. R. Przybylska, J. Kąsia, K. Sikora. Kraków: Księgarnia Akademicka, s. 537-549.
  • Kompetencja interkulturowa w dydaktyce nauczania języka polskiego jako obcego. W: Sztuka a rzemiosło. Nauczyć Polski i polskiego. Red. A. Achtelik, M. Kity, J. Tambor. Katowice: Gnome, s. 179-190.
  • Intertekstualność w paratekście. W: Intertekstualność we współczesnej komunikacji językowej. Red. J. Mazur, A. Małyska, K. Sobstyl. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Słodowskiej, s 215-225.

2009

  • Neue Sprachkompetenzen in der medialen Bildung. W: Neue Medien und kulturelle Vielfalt. Konzepte und Praktiken. Red. G. Banse, M. Wieser, R. Winter. Berlin: Trafo Wissenschaftsverlag, s. 203-212.
  • Uczeń i nauczyciel w świecie dyskursów. W: Mowa i język w perspektywie dydaktycznej, logopedycznej i rozwojowej. Studia Pragmalingwistyczne 5. Red. J. Poryaski-Pomsta, Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, 2008 [tom ukazał się w 2009], s. 11-19.
  • Homo communicans w świecie wirtualnym. W: Człowiek a światy wirtualne. Red. A. Kiepas, M. Sułkowska, B. Wołek. Katowice: Wydawnictwo Uniwerstetu Śląskiego, s. 83-91, [współautor B. Zeler].
  • Tekst w procesie certyfikacji. W: W Poszukiwaniu nowych rozwiązań. Dydaktyka języka polskiego jako obcego u progu XXI wieku. Red. W.T. Miodunka, A. Seretny. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, s. 21-30.
  • Kategoria osoby w nowych zachowaniach komunikacyjnych. W: Ty, ja a oni v jazyce a v litratuře. Red. P. Mitter. Ústi nad Labem: Univerzita J.E. Purkyně, s. 198-208.
  • Elementy kultúrnej integrácie v testovaní ústnej komunikačnej zručnosti. Příloha B1, Příloha B2, Příloha C2. W: Výuka cizich jazyků – integrace a testowáni Sborník z mezinárodního semináře. Praha: Univerzita Karlova v Praze. Ústav jazykové a odborné přípravy v roce 2009 [wersja elektroniczna].
  • Nowe aspekty kompetencji komunikacyjnej. W: W trosce o dobrą edukację. Red. A. Sitarz. Kraków: Universitas, s. 51-62.

2008

  • Postmodernistyczna gra z przedrostkami: post-, hiper-, inter-, super-, euro-, multi-, e-… W: Mezi Modernou a Postmodernou III. Red. T. Hauer. Ostrava: Technická Univerzita Ostrava, s. 152-158.
  • Kompetencja socjokulturowa w procesie nauczania języka L2. W: Socikulturni složka výuky ciziho jazyka a společný evropský referenčni rámec (SERR). Red. M. Hadkova, G. Balowska. Usti nad Labem: Univerzita Jana Evangelisty Purkynè, s. 315-331.
  • Leseverstehen und Hörverstehen. Evaluation, Probleme, Empfehlungen. W: Europeäische Sprachpolitik und Zertifiezierung des Polnischen und Tchechischen. Red. D. Rytel-Kuc, J. Tambor. Frankfurt - Berlin - Wien: Peter Lang Verlag, s. 73-80.
  • Rozumienie tekstu pisanego i mówionego. Ewaluacja, problemy, zalecenia. W: Polityka językowa w Europie a certyfikacja języka polskiego i czeskiego. Red. D. Rytel-Kuc, J. Tambor. Frankfurt - Berlin - Wien: Peter Lang Verlag, s. 61-88 [wersja polska].
  • Arbeitskreis „Kultur und Kunst” Bericht über die Tagung in der Sektion. Diskussionsschlussfolgerungen. W: Visionen der Informationsgesellschaft 2016. Red. G. Banse, A. Kiepas. Reihe: Network Cultural Diversity and New Media. Vol. 10. Berlin: Trafo Wissenschaftsverlag, s. 165-174.
  • Nowy dialog w nowym medium. „Prace Filologiczne” 2007, Tom LIII. Warszawa: Instytut Języka Polskiego Uniwersytetu Warszawskiego, s. 765-774 [tom ukazał się w 2008].
  • Społeczeństwo informacyjne a problemy normy językowej. „Poradnik Językowy” 2007, nr 10. Warszawa, s. 23-33 [numer ukazał się w 2008].

2007

  • Testowanie sprawności pisania. W: Pisemné zkoušky z ciziho języka a společnỳ evropskỳ referenčni ramec. Red. M. Hádková, G. Balowska. Praha - Ratibořá: Univerzita Karlova w Praze - Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Raciborzu, s. 217-230.
  • Sprawność pisania na polskich egzaminach certyfikatowych (zadania testowe, sprawdzanie, ocenianie). W: Písemné zkoušky a testy z (cizích jazyků a z češtiny pro cizince). Sborník z mezinárodního semináře 19. a 20. června 2007, Univerzita Karlova v Praze, Ústav jazykové a odborné přípravy v roce 2007, ISBN 978-80-901947-7-9 Poděbrady: Univerzita Karlova v Praze, wersja elektroniczna.
  • Standardisation of Goals and Examination Requirements for Polish Taught as Mother Tongue. W: Towards Common European Framework of Reference for Languages of School Education? Red. W. Martyniuk. Kraków: Universitas, s. 349-360 [współautor: J. Kowalikowa].
  • Bilingwizm w badaniach glottodydaktycznych, społecznych i kulturowych. W: Sztuka czy rzemiosło? Nauczyć Polski i polskiego. Red. J. Tambor, A. Achtelik. Katowice: Gnome, s. 223-237.

2006

  • Beschreibung der Niveaustufen im polnischen Zertifikationssystem. W: Sprachpolitik und Zertifiezierung. Red. D. Rytel-Kuc, J. Tambor. Katowice - Leipzig: Gnome, s. 67-87.
  • Opis poziomów kompetencji w polskim systemie certyfikatowym. W: Polityka językowa a certyfikacja. Red. J. Tambor, D. Rytel-Kuc. Katowice - Lipsk: Gnome 2006, s. 67-85 [wersja polska 1.65].
  • Die dunklen Seiten des Internets (Pädophilie und Pornographie im Netz). W: Internet Security and Risk. Facetten eines Problems. Vol. 9. Red. Z. Galántai, H.J. Petsche, L. Várkonyi. Berlin: Trafo Verlag, s. 157-166.
  • Der neue Dialog in einem neuen Medium. W: Erdacht gemacht und in die Welt gestellt: Technik-Konzeptionen zwischen Risiko und Utopie. Red. H.J. Petsche, M. Bartikova, A. Kiepas. Berlin: Trafo Verlag, s. 177-191.
  • Der Text im Internet und seine Merkmale. W: Informationsgeselschaft und Kultur. Internet — Globale Kommunikation — Identität. Red. A. Kiepas, U. Żydek-Bednarczuk, Seria: Network Cultural Diversity and New Media. Vol. 5. Berlin: Trafo Verlag, s. 79-88.
  • Englische Sprache im Internet — Notwendigkeit oder Gefahr? W: Netzbasiete Kommunikation, Identität und Gemeinschaft. Red. N. Ursua, A. Metzner-Szigeth. Seria: Network Cultural Diversity and New Media. Vol. 6. Berlin: Trafo Verlag, s. 357-368.
  • Gatunki interaktywne w sieci. W: Internet — społeczeństwo informacyjne — kultura. Red. A. Kiepas, M. Szczepański, U. Żydek-Bednarczuk. Tychy: Śląskie Wyd. Naukowe WSZiNS w Tychach, s. 89-106.
  • Prozeduralität In linguistischer Hinsicht. W: Teorie vědy, časopis pro teorii vědy, techniky a kommunikace. Red. L. Tondl, G. Banse. Praga: XIV/XXVII/1/2006, s. 113-126.

2005

  • Wprowadzenie do lingwistycznej analizy tekstu. Kraków: Wyd. Universitas, ss. 297.
  • Nazwy własne w językowym obrazie literatury dla dzieci. W: W kręgu literatury i języka. Red. A. Grochulska. Piotrków Trybunalski: Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie, s. 495-506.
  • Linguistic, Literatur and Audiovisual Communication in the Internet. [Współautorzy: Tadeusz Miczka, Bogdan Zeler] W: Neue Kultur(en) durch Neue Medien(?) Das Beispiel Interent. Red. G. Banse. Seria: Network Cultural Diversity and New Media. Vol. 1. Berlin: Trafo Verlag, s. 79-89.
  • Chancen und Gefahren für die soziokulturelle Identität (im Internet). [Współautorzy: Tadeusz Miczka, Bogdan Zeler] W: Kultur und/oder/als technik zur frag-würdigen Medialität des Internets. Red. H.J. Petsche. Seria: Network Cultural Diversity and New Media. Vol. 3. Berlin: Trafo Verlag, s. 139-149.
  • Język, tekst, hipertekst — analiza czatów w Rowerze Błażeja. W: Język @ multiedia. Red. A. Dytman-Stasieńko, J. Stasieńko. Wrocław: Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej Edukacji TWP, s. 17-26.

Członkostwo w radach naukowych i komisjach

  • Trafo Wissenschaftsverlag Berlin Network. Cultural Diversity and New Media (Rada Naukowa)
  • Język Polski i Kultura - Czasopismo wydawane przez Uniwersytet Mateja Bela w Bańskiej Bystrzycy, Słowacja (Rada Naukowa)
  • Komisja Poświadczenia Znajomości Języka Polskiego jako Obcego (Członek)
  • Zespół do Spraw Kształcenia i Kwalifikowania Lektorów Języka Polskiego jako Obcego w Zagranicznych Ośrodkach Akademickich (Członek)

Zainteresowania badawcze

  • pragmatyka
  • lingwistyka tekstu
  • komunikacja
  • język w mediach
  • dydaktyka języka polskiego
  • dydaktyka języka polskiego jako obcego

Koło naukowe

Koło Komunikacji Kulturowej

Plany zajęć

Najnowsze publikacje

Afiliacje

Ważne linki

100 $ Laptop

Projekt zrealizowany przez MIT Media Lab dla UNESCO, którego celem jest dostarczenie najnowszych technologii społeczeństwom marginalizowanym w procesie globalizacji. Projekt zakłada masową produkcję tanich laptopów (u góry na zdjęciu), które będą dostarczane do szkół w biednych częściach świata.

100 $ Laptop